Truy cập nội dung luôn

CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VÓI CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HUYỆN LỘC HÀ, TỈNH HÀ TĨNH !

 

Thăm dò dư luận Thăm dò dư luận

Bạn thấy nội dung trên Cổng thông tin huyện Lộc Hà như thế nào?

Số lượt online:

Trong ngày: 4113
Trong tháng: 29000
Tổng số lượt truy cập: 892235

Giáo dục - Y tế Giáo dục - Y tế

« Quay lại

Cần hiểu đúng bản chất về tài liệu Tiếng Việt 1 - Công nghệ giáo dục

Trong thời gian gần đây, trên các trang mạng xã hội có nhiều thông tin trái chiều, trao đổi về việc dạy học Tiếng Việt 1 - Công nghệ giáo dục của GS.TSKH Hồ Ngọc Đại. Một số người còn đánh đồng việc đề xuất cải tiến chữ quốc ngữ của PGS.TS Bùi Hiền với việc dạy Tiếng Việt 1 công nghệ giáo dục của giáo dục, đây là một sự ngộ nhận không đúng với thực tế. Để giúp bạn đọc hiểu đúng bản chất về tài liệu Tiếng Việt 1 - Công nghệ giáo dục, chúng tôi xin được trao đổi, chia sẻ một số nội dung để bạn đọc hiểu thêm xung quanh vấn đề này.

1. Một số thông tin chung về tài liệu Tiếng Việt 1 công nghệ giáo dục

Tài liệu Tiếng Việt lớp 1 - Công nghệ giáo dục (TV1- CNGD) là kết quả nghiên cứu từ năm 1978 của một số nhà khoa học, đứng đầu là GS.TSKH Hồ Ngọc Đại. Khác với sách giáo khoa truyền thống (sách giáo khoa hiện hành) dạy chữ trước để đánh vần từ, tài liệu của GS. Hồ Ngọc Đại cho học sinh học về tiếng, phân tích cấu trúc ngữ âm rồi mới dạy chữ. Sách đặt mục tiêu "đọc thông viết thạo, nắm chắc luật chính tả, viết đúng chính tả, không tái mù và nắm chắc cấu trúc ngữ âm Tiếng Việt".

Năm 1978, TV1- CNGD được đưa vào dạy ở trường Thực nghiệm Giảng Võ (nay là trường Thực nghiệm, Hà Nội) do GS Hồ Ngọc Đại sáng lập. Đến năm 1986, sách được Bộ trưởng Giáo dục lúc đó là bà Nguyễn Thị Bình khuyến khích các địa phương áp dụng, coi đây là giải pháp dạy học tiếng Việt do việc dạy môn này theo chương trình cải cách năm 1981 không khả quan. Khoảng 12 tỉnh thành đã dạy theo tài liệu của GS Hồ Ngọc Đại, hơn 10 năm sau con số được nâng lên 43 tỉnh thành.

Đến 2000, TV1-CNGD nói riêng và toàn bộ sách Công nghệ giáo dục nói chung tạm dừng. Lý do Bộ GD&ĐT triển khai chương trình, sách giáo khoa mới theo Nghị quyết của quốc hội và Luật Giáo dục quy định "một chương trình, một bộ sách giáo khoa" thống nhất trong cả nước.

Năm 2006, TV1- CNGD, được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cho phép đưa trở lại thực nghiệm ở một số trường tiểu học, thông qua đề tài nghiên cứu cấp bộ là "Nâng cao chất lượng dạy tiếng Việt cho học sinh các dân tộc thiểu số". Trên cơ sở kết quả nghiên cứu và áp dụng thí điểm trong dạy học môn Tiếng Việt ở lớp 1 tại trường Thực nghiệm và một số cơ sở giáo dục, Bộ Giáo dục đồng ý cho các địa phương có nhu cầu và đảm bảo điều kiện được phép sử dụng tài liệu TV1-CNGD vào việc dạy học Tiếng Việt lớp 1 ở các trường tiểu học, nhất là ở những vùng khó khăn từ năm học 2008-2009 đến năm học 2016-2017, trên tinh thần tự nguyện của các địa phương.

Cuối năm 2016, tiếp thu ý kiến của đại biểu quốc hội trong Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa 14, Bộ Trưởng Bộ GD-ĐT đã giao cho Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nghiên cứu, khảo sát, đánh giá chất lượng, hiệu quả triển khai tài liệu TV1-CNGD và đề xuất các giải pháp chỉ đạo do GS.TS Trần Công Phong - Viện trưởng Viện KHGD Việt Nam chủ trì.

Căn cứ vào kết quả nghiên cứu, khảo sát, Viện KHGD Việt Nam đã đánh giá việc triển khai tài liệu TV1-CNGD ở các địa phương đạt được hiệu quả khả quan thông qua kết quả giáo dục học sinh, năng lực chuyên môn của giáo viên và đề xuất các giải pháp để tiếp tục sử dụng hiệu quả tài liệu TV1- CNGD. Sau 2 vòng thẩm định, Hội đồng thẩm định đã đánh giá: Tài liệu TV1- CNGD về cơ bản đảm bảo các yêu cầu về mục tiêu, chuẩn kiến thức kỹ năng của môn Tiếng Việt lớp 1 trong Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học. Trong báo cáo, Viện KHGD Việt Nam đề nghị Bộ GD-ĐT tổ chức Hội đồng thẩm định tài liệu TV1-CNGD theo quy định và đề nghị các tác giả tiếp tục chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện tài liệu để đáp ứng nhu cầu của các địa phương. Tài liệu TV1- CNGD hiện nay đã được các tác giả chỉnh sửa, hoàn thiện theo kết luận của Hội đồng thẩm định. Việc nâng cao chất lượng dạy học Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 thì tài liệu TV1-CNGD được xem như là một giải pháp lựa chọn.

2. Về tình hình dạy học Tiếng Việt lớp 1 hiện nay

Hiện nay, trên toàn quốc có hai loại tài liệu, sách giáo khoa đang được sử dụng để dạy Tiếng Việt cho học sinh lớp 1, đó là sách giáo khoa hiện hành (hay thường gọi là sách giáo khoa của chương trình năm 2000) và tài liệu TV1-CNGD của GS. Hồ Ngọc Đại, đây là hai loại tài liệu sách giáo khoa đều thực hiện một mục tiêu chung đó là dạy tiếng Việt nhằm "Hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng sử dụng tiếng Việt (nghe, nói, đọc, viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi; Thông qua việc dạy và học tiếng Việt, góp phần rèn luyện các thao tác của tư duy; Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về tiếng Việt và những hiểu biết sơ giản về xã hội, tự nhiên và con người, về văn hóa, văn học của Việt Nam và nước ngoài;…". Mỗi tài liệu đều có ưu điểm và hạn chế nhất định (tất nhiên khó có thể có 1 một bộ sách nào mà không có những hạn chế); tuy nhiên trong quá trình thực hiện, so sánh giữa sách Tiếng Việt 1 hiện hành và sách TV1-CNGD có nhiều ưu điểm hơn, tài liệu này đã giúp học sinh phát triển khá hiệu quả kỹ năng đọc thành tiếng, phát âm chuẩn và viết đúng chính tả; tạo nên cách học, các làm việc khoa học - đây chính là những điểm mạnh của TV1-CNGD.

Trên toàn quốc hiện nay, có 49 tỉnh thành đang sử dụng tài liệu TV1-CNGD để dạy tại các nhà trường tiểu học thay sách Tiếng Việt 1 hiện hành. Đối với tỉnh Hà Tĩnh, trước năm 2000, một số trường trên địa bàn tỉnh cũng đã thực hiện TV1-CNGD, nhưng khi thực hiện chương trình sách giáo khoa mới theo Nghị quyết của Quốc hội "một chương trình, một bộ sách giáo khoa" nên sách TV1-CNGD tạm dừng. Từ năm học 2013-2014, thực hiện chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, Hà Tĩnh đã thực hiện thí điểm sử dụng tài liệu TV1-CNGD tại 12 huyện thị xã, thành phố (mỗi đơn vị tại 1 trường tiểu học), đối với Lộc Hà thực hiện thí điểm tại trường tiểu học Thạch Bằng. Trên cơ sở thực hiện từ các đơn vị, Sở GD&ĐT đã tổ chức đúc rút kinh nghiệm, tổ chức hội thảo, tập huấn nghiệp vụ kỹ lưỡng cho tất cả cán bộ quản lý, giáo viên dạy lớp 1 của tất cả các trường tiểu học và đã thực hiện nhân rộng tại tất cả các trường học trên địa bàn tỉnh từ năm học 2014-2015. Từ đó đến nay các nhà trường đều thực hiện tốt.

3. Dư luận trái chiều không đúng trong thời gian gần đây

Gần đây, sau khi clip về cách dạy và học tiếng TV1-CNGD được đưa lên mạng xã hội của một giáo viên hướng dẫn cho phụ huynh lớp 1, đã xuất hiện một làn sóng tranh luận với nhiều ý kiến khác nhau. Nhiều phụ huynh lên tiếng vì cảm thấy lạ lẫm, bỡ ngỡ với một phương pháp dạy học mới quá khác biệt so với những gì mà họ đã được học trước đây; thậm chí nhiều giáo viên Ngữ văn các cấp cũng lên tiếng phản đối. Chúng tôi thiết nghĩ, phương pháp đánh vần tiếng Việt 1 theo chương trình CNGD sẽ không gây bão dư luận như những ngày vừa qua nếu như đa số mọi người hiểu rõ, không có những ngộ nhận đáng tiếc về phương pháp dạy học này.

3.1. Hiểu chưa đúng giữa kí hiệu với tiếng

Cũng xuất phát từ một clip ghi lại cảnh cô giáo hướng dẫn học sinh đọc hai câu thơ của Bảo Định Giang "Tháp Mười đẹp nhất bông sen; Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ", trong đó mỗi chữ được biểu hiện bằng một ô vuông theo sách TV1-CNGD, những ngày vừa qua, trên mạng xã hội xuất hiện thêm nhiều ý kiến bình luận trái chiều, suy diễn một cách võ đoán rằng "từ nay học sinh sẽ đọc/viết bằng các hình tròn, hình vuông, hình tam giác thay thế cho chữ quốc ngữ",… 

Thực ra, chúng ta có thể xem hoạt động dạy học biểu thị mỗi tiếng bằng một ô vuông như một trò chơi để các em tiếp xúc các kí hiệu đơn giản, không biết chữ cũng hình dung được. Những hình vuông, tròn, tam giác đó chỉ là những mô hình/kí hiệu trong bài dạy đếm số tiếng trong câu, nhằm giúp trẻ tách lời thành từng tiếng trong chuỗi lời nói, phân biệt sự giống nhau và khác nhau giữa các tiếng, chứ chưa đến giai đoạn dạy trẻ học chữ, đánh vần.

Xong giai đoạn này, trẻ mới bước vào phần học chữ, đọc và viết chữ cái, học đánh vần, và lúc này thì những kí hiệu vuông tròn, tam giác ấy không còn được sử dụng như trước nữa. Mục đích của phương pháp này chỉ nhằm giúp trẻ nhận biết rằng mỗi tiếng tương ứng với một kí hiệu tròn, vuông hoặc tam giác. Sau bài học về âm này, học sinh sẽ được học chữ như phương pháp học vần lâu nay. Và khi kết thúc chương trình lớp 1, trẻ sẽ đọc và viết từ, câu như tất cả học sinh và phụ huynh nhiều thế hệ chứ không có gì khác biệt.

Tóm lại, phần đọc/viết hình "vuông, tròn, tam giác" chỉ là bài học nhận diện tiếng của học sinh lớp 1 chưa biết đọc chữ theo phương pháp của tài liệu TV1-CNGD, chứ không phải tiết học chữ viết như nhiều người đã lầm tưởng.

2. Hiểu chưa đúng giữa âm với chữ

Hiện nay, nhiều người trong chúng ta vẫn chưa phân biệt cách phát âm với tên chữ, còn đánh đồng hai khái niệm âm và chữ, mặc dù đó là kiến thức sơ đẳng nằm ngay trong sách học vần lớp 1 hiện hành đã mấy chục năm nay.

Nhiều người lo âu vì nghĩ rằng các chữ cái B, C, D từ nay sẽ được đọc thành bờ, cờ, dờ; và theo đó, vitamin C thành vitamin cờ; các khối thi B, C thành khối bờ, cờ; tam giác CKQ thành tam giác cờ cờ cờ,...

Thực ra, theo kiến thức Việt ngữ học cơ bản xưa nay, trừ các chữ cái ghi nguyên âm như A, Ă, Â, I, E, Ê,... có tên chữ và âm đọc trùng nhau, các chữ cái ghi phụ âm như B, C, D, Đ,... đều có âm đọc khác hẳn tên chữ rõ rệt.

Ví dụ ba chữ C, K, Q có âm của nó phát ra khi đánh vần, ghép thành tiếng cùng là "cờ", nhưng tên chữ hoàn toàn khác nhau của chúng lần lượt là xê, ca, cu. Vấn đề này cũng sẽ mãi mãi không hề thay đổi như nhiều phụ huynh đang hoang mang, lo lắng.

Về phương pháp đánh vần, trong năm bảy chục năm nay, ngành Giáo dục hai miền Nam Bắc nước ta đã có nhiều cách đánh vần khác nhau khi học vần tiếng Việt, nhưng rốt cuộc thì các thế hệ người Việt vẫn đọc tên nước ta là "Việt Nam", chữ nước ta là "chữ Quốc ngữ" chứ chẳng có chút gì thay đổi.

Như vậy, việc áp dụng một phương pháp dạy học vần mới như chương trình CNGD chẳng thể gây ảnh hưởng gì đến tiếng Việt "quốc hồn quốc túy" như nhiều người hốt hoảng, lo âu.

3.3. Hiểu chưa đúng về tác giả công trình

Một lý do nữa khiến các phụ huynh gay gắt phản đối là vì có ý kiến cho rằng chủ trương học vần CNGD là phương án của PGS. Bùi Hiền - người đã từng đề xuất bộ chữ cái cải tiến, đến nay đã được Viện Ngôn ngữ học Việt Nam, Bộ GD&ĐT đã có kết luận và Chính phủ khẳng định "hiện nay nước ta chưa có chủ trương cải tiến chữ quốc ngữ". Đây rõ ràng là một sự ngộ nhận nghiêm trọng.

Phương pháp học TV1-CNGD của GS. Hồ Ngọc Đại ra đời cách đây khoảng 40 năm, trước thời điểm bộ chữ cái cải tiến của PGS. Bùi Hiền xuất hiện (2017). Thêm nữa, sáng kiến của PGS. TS Bùi Hiền là cải cách chữ viết tiếng Việt, còn công trình dạy học TV1-CNGD của GS. Hồ Ngọc Đại chỉ sử dụng phương pháp dạy và học mới, chứ không đề cập đến việc thay đổi hay cải tiến chữ viết như công trình của PGS. Bùi Hiền. Đây là hai sự việc hoàn toàn khác nhau, không liên quan gì nhau.

Nhiều người không tìm hiểu kĩ, dẫn đến phát ngôn không đúng, thậm chí mỉa mai, xỉ vả, đánh đồng công trình của GS. Hồ Ngọc Đại hiện nay với đề xuất cải tiến của PGS. Bùi Hiền đã qua là bất hợp lý, võ đoán và nóng vội, chưa hiểu đúng về bản chất của hai công trình.

Mặc dầu phát biểu trên mạng xã hội, mỗi người mỗi ý, mỗi quan điểm khác nhau là chuyện bình thường. Tuy nhiên, hiện có nhiều người chưa tìm hiểu kĩ về sự việc, đã tự suy diễn, quy chụp, chỉ trích, càng gây thêm những thắc mắc cho dư luận, làm người đọc ngày càng thêm mơ hồ, dễ bị lôi cuốn vào vòng xoáy tranh cãi vô bổ.

Qua đây chúng ta cần lưu ý rằng: Khi tiếp xúc với một sáng kiến mới nào, chúng ta cần phải tìm hiểu cặn kẽ trước khi đưa ra các nhận định cá nhân. Chúng ta cần hiểu rõ ngọn ngành của lĩnh vực mà sáng kiến đó đã đề cập, để tránh những ngộ nhận đáng tiếc, chỉ đẩy sự việc ngày càng đi xa và chệch hướng mà thôi.

4. Định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sử dụng tài liệu TV1-CNGD

Ngày 8/9/2018, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ cho biết quan điểm của Bộ GD&ĐT về tài liệu TV1- CNGD và nêu định hướng như sau:

Căn cứ kết quả khảo sát, đánh giá của Viện KHGD Việt Nam và ý kiến kết luận của Hội đồng thẩm định tài liệu TV1-CNGD, Bộ GD-ĐT hướng dẫn các sở GD-ĐT triển khai tài liệu TV1-CNGD phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương trên nguyên tắc tự nguyện của nhà trường trong năm học 2017 - 2018 và năm học 2018 - 2019 ở những nơi đang triển khai và không mở rộng để giữ ổn định cho đến khi thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới.

Tài liệu TV1-CNGD là một trong những phương án để các địa phương lựa chọn nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Việt lớp 1 trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, nhất là với học sinh vùng khó, vùng dân tộc thiểu số.

Khi Chương trình giáo dục phổ thông mới được ban hành, với chủ trương "một chương trình nhiều sách giáo khoa", tất cả các tài liệu dạy học được đưa vào nhà trường với tư cách là sách giáo khoa đều phải được Hội đồng quốc gia thẩm định. Căn cứ vào kết luận và đề xuất của Hội đồng thẩm định quốc gia, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT sẽ phê duyệt danh mục sách giáo khoa (theo Chương trình giáo dục phổ thông mới) được phép sử dụng trong các cơ sở giáo dục. Trên cơ sở đó, căn cứ vào các quy định, các cơ sở giáo dục được phép lựa chọn sách giáo khoa phù hợp./.

Lê Trọng Châu

Bạn đọc nhấn vào đây để gửi ý kiến bình luận

Tin khác

Trung bình (0 Bình chọn)
Tỷ lệ trung bình là 0.0 ngôi sao trên mức cao nhất 5 sao.
  

                                                                                                                         CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HUYỆN LỘC HÀ - TỈNH HÀ TỈNH

                                                                                                                         Cơ quan chủ quản: UBND huyện Lộc Hà

                                                                                                                         Trưởng Ban biên tập: Lê Quang Huệ - Phó Chủ tịch UBND huyện

                                                                                                                         Phụ trách nội dung: Nguyễn Thị Phương Loan - Trưởng phòng VHTT huyện

                                                                                                                         Điện thoại: 02393.65.66.67 - 02393.651.555  Email: ublocha@hatinh.gov.vn

                                                                                                                         Ghi rõ nguồn www.locha.hatinh.gov.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này.