Truy cập nội dung luôn

CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VÓI CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HUYỆN LỘC HÀ, TỈNH HÀ TĨNH !

 

Thăm dò dư luận Thăm dò dư luận

Bạn thấy nội dung trên Cổng thông tin huyện Lộc Hà như thế nào?

Số lượt online:

Trong ngày: 351
Trong tháng: 31108
Tổng số lượt truy cập: 3284670

Văn hóa, xã hội Văn hóa, xã hội

« Quay lại

Lộc Hà lựa chọn sách giáo lớp 1 theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 chuẩn bị cho năm học mới 2020 - 2021

Thực hiện các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, của UBND tỉnh và của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, hiện nay, các trường tiểu học trên địa bàn huyện Lộc Hà nói riêng và toàn tỉnh nói chung đã lựa chọn xong sách giáo khoa (SGK) lớp 1 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 chuẩn bị cho năm học 2020-2021. Để hiểu sâu hơn về tình hình tổ chức lựa chọn và đặc điểm của các bộ sách đã được các trường tiểu học trên địa bàn huyện lựa chọn, chúng tôi xin được trao đổi, chia sẻ một số nội dung sau:

1. Tình hình triển khai, hướng dẫn các trường tổ chức lựa chọn SGK

Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Bộ GDĐT, UBND tỉnh và của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, ngành đã hướng dẫn để các trường tiểu học trên địa bàn huyện chủ động tổ chức nghiên cứu, tìm hiểu nội dung, hình thức, chất lượng của từng cuốn sách theo các môn học của từng bộ sách để có sự lựa chọn phù hợp với đặc điểm của trường mình. Đến ngày 29/4/2020, các trường đã lựa chọn được bộ sách SGK lớp 1 để đưa vào sử dụng vào năm học 2020-2021.

Cụ thể, đối với SGK của 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc các trường tiểu học trên địa bàn huyện đã chọn bộ sách giáo khoa "Cùng học để phát triển năng lực" của Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam; riêng sách giáo khoa Tiếng Anh có 9/12 trường chọn bộ sách Tiếng Anh 1 (I-learn Smart Start) của Nhà xuất bản ĐHSP TP Hồ Chí Minh và 3/12 trường chọn bộ sách Tiếng Anh 1 của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Hiện nay, đã được các nhà trường niêm yết công khai danh mục sách giáo khoa lớp 1 năm học 2020-2021 đã được chọn để phụ huynh và nhân dân biết.

2. Lý do các trường tiểu học trên địa bàn huyện lựa chọn "nguyên một bộ sách" để tổ chức thực hiện

Hiện nay, đã có 46 đầu SGK của 5 bộ sách của các môn học, hoạt động giáo dục bắt buộc là "Cùng học để phát triển năng lực", "Kết nối tri thức với cuộc sống", "Chân trời sáng tạo", "Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, "Cánh diều" của Nhà xuất bản Đại học Sư phạm và của 7 bộ sách Tiếng Anh (môn học tự chọn) lớp 1 đã được Hội đồng quốc gia thẩm định, thông qua và được Bộ GDĐT phê duyệt làm cơ sở cho các cơ sở giáo dục lựa chọn đưa vào giảng dạy bắt đầu từ năm học 2020-2021.

Về nguyên tắc lựa chọn sách giáo khoa được quy định tại Thông tư 01 của Bộ GDĐT, việc lựa chọn SGK sẽ được tiến hành từ việc lựa chọn sách theo từng môn chứ không bắt buộc phải lựa chọn theo từng bộ. Các nhà trường có toàn quyền lựa chọn mỗi bộ sách một vài cuốn sách khác nhau để gộp đủ thành một bộ sách hoàn chỉnh; nhưng cũng có thể chọn nguyên một bộ sách để đưa vào giảng dạy. Kết quả như thế nào thì chúng ta đều phải tôn trọng từ việc nghiên cứu và bỏ phiếu lựa chọn của các Hội đồng lựa chọn SGK của các nhà trường.

Lý do các trường lựa chọn "nguyên bộ" chứ không lựa chọn mỗi bộ SGK một vài cuốn từ các bộ sách khác nhau như một số huyện khác để gộp thành một bộ - vì nếu lựa chọn như thế thì sẽ dẫn đến nhiều bất cập, khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện sau này:

- Thứ nhất: Căn cứ vào chương trình khung quy định của Bộ GDĐT, các tác giả, nhóm tác giả viết sách đã sắp xếp theo từng chủ đề, chủ điểm để viết sách cho các môn học. Các chủ đề, chủ điểm này đều có sự liên kết chặt chẽ giữa các môn học, các bài học với nhau tạo ra sự kết nối, logic, có tính liên môn, đồng tâm theo từng bộ sách nhưng cách thức trình bày, việc sắp xếp trật tự chủ đề, cách tiếp cập về cách học, cách dạy,... giữa các bộ sách không giống nhau. Nếu chọn mỗi nhóm tác giả một vài cuốn sách riêng lẻ gộp lại thành một bộ sẽ là sự chắp vá và phá vỡ cấu trúc của sự liên kết đó; khi dạy, các chủ điểm giữa các môn học sẽ có sự lệch nhau. Điều này cũng sẽ dẫn đến những khó khăn, mất thời gian cho giáo viên phải tập huấn, tiếp cận với phương pháp cách thức lên lớp của nhiều bộ sách.

Ví dụ, chủ điểm về "gia đình":

Nhóm tác giả A: Sắp xếp dạy vào tuần 5 thì cả tuần 5 này, tất cả các môn học như Tiếng Việt, Đạo đức, Âm nhạc, Mỹ thuật, Tự nhiên và Xã hội,… bài học nào cũng xoay quanh chủ điểm này có tính chất liên môn để có sự hỗ trợ lẫn nhau. Nhóm tác giả B sắp xếp, bố trí dạy vào tuần 6. Còn nhóm tác giả C lại thiết kế dạy vào tuần 7,… Như vậy, vấn đề tích hợp liên môn, đồng tâm theo các chủ đề sẽ bị phá vỡ, gây khó khăn cho người dạy và người học.

- Thứ hai: Trong một trường, nếu sử dụng sách của nhiều bộ sách khác nhau sẽ dẫn đến việc khó khăn trong quản lí, chỉ đạo và trong sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn, vì mỗi bộ sách đều có cách tiếp cận khác nhau về phương pháp dạy học, tổ chức hoạt động giáo dục. Trong trường hợp giáo viên chưa được tập huấn nghiệp vụ, phương pháp dạy học thì sẽ gặp khó khăn trong trao đổi chuyên môn hoặc dạy thay cho đồng nghiệp,…

- Thứ ba: Trên một địa bàn có nhiều bộ sách giáo khoa khác nhau sẽ dẫn đến tình trạng thừa thiếu cục bộ. Nếu đơn vị cung ứng không nắm bắt được tình hình thực tiễn thì việc thừa sách giáo khoa môn này, thiếu sách giáo khoa môn khác sẽ xẩy ra. Điều này, cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn mua SGK, tài liệu tham khảo của phụ huynh cho con em mình.

- Thứ tư: Trong trường hợp học sinh trên địa bàn chuyển trường từ trường này sang trường khác trong huyện, trong tỉnh,… nếu ở trường chuyển đến không sử dụng bộ sách như ở trường cũ thì phải mua thêm bộ sách mới để phù hợp với trường mới và có thể phải tiếp cận với một cách học khác so với trước đó.

- Thứ năm: Trên một địa bàn huyện, mỗi trường chọn một bộ sách khác nhau, nếu giáo viên chuyển từ trường này sang trường khác phải tiếp cận lại từ đầu, khó khăn trong việc sinh hoạt chuyên môn liên trường; hoặc khi tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi thì cũng sẽ gặp nhiều khó khăn trong khâu tổ chức thực hiện.

Từ một số lý do nêu trên, chúng ta thấy rằng việc các trường đã lựa chọn "nguyên một bộ sách" để thực hiện là hoàn toàn hợp lý, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn; tránh đi những bất cập không cần thiêt trong việc tổ chức thực hiện sau này; sự lựa chọn này là vì quyền lợi của học sinh. Tuy nhiên, để có thêm tư liệu tham khảo cho giáo viên thì trong thư viện các nhà trường cần có đầy đủ SGK của các bộ sách khác ngoài bộ sách đã lựa chọn.

3. Đặc điểm của bộ sách "Cùng học để phát triển năng lực" được các trường tiểu học trên địa bàn huyện lựa chọn

3.1. Đặc điểm chung của bộ sách "Cùng học để phát triển năng lực"

Qua tổng hợp tình hình từ các nhà trường trên địa bàn huyện và trực tiếp nghiên cứu bộ sách này, chúng tôi thấy rằng, bộ sách rất phù hợp với việc "đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học" - một trong những quan điểm, mục tiêu quan trọng của Nghị quyết 29 của TW về "đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo"đã được các trường học tiểu học tập trung thực hiện trong thời gian qua - đây cũng là một sự kế thừa, phát huy những ưu điểm của phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm và nhất là giúp đội ngũ giáo viên đổi mới mạnh mẽ phương pháp, hình thức tổ chức dạy học đáp ứng với yêu cầu đổi mới, cụ thể:

- Bộ sách với tên gọi "Cùng học để phát triển năng lực", yếu tố "mới" phát triển năng lực học sinh. Tên của bộ sách cũng đã nói lên cách học có nhiều lực lượng cùng tham gia và mục đích của việc học nhằm phát triển toàn diện các phẩm chất và năng lực cần thiết của người học.

- Tư tưởng xuyên suốt của bộ sách là lấy hoạt động học của học sinh làm trung tâm: học tích cực, học hợp tác, học để vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Bộ sách có những điểm nhấn riêng thể hiện qua thông điệp "Cùng học để phát triển năng lực". Với thông điệp này, các tác giả đã thể hiện quan điểm đổi mới SGK theo mô hình phát triển phẩm chất và năng lực của người học, nhưng không xem nhẹ vai trò của kiến thức.

- Bộ sách được biên soạn với mục tiêu trang bị những kiến thức nền tảng để có thể phát triển những phẩm chất và năng lực của HS; giúp HS thay đổi cách học, từ học thụ động sang học chủ động tích cực, chuyển việc thuần túy tiếp thu kiến thức sang việc kiến tạo và vận dụng kiến thức.

- Ở mỗi môn học, nội dung kiến thức được thể hiện thông qua các hoạt động học, được đa dạng hóa, trong đó nhiều hoạt động khuyến khích học sinh độc lập suy nghĩ, đánh thức tiềm năng sáng tạo. Sách cũng đảm bảo yêu cầu tích hợp nội môn (tích hợp nội dung môn học theo các chủ đề) và liên môn (lồng ghép một số nội dung môn học với những lĩnh vực khác).

- Nội dung mỗi bài trong SGK được thiết kế dưới dạng các hoạt động học, giúp HS chủ động thực hiện hoạt động học tập: học cá nhân, học hợp tác (cặp đôi, nhóm hoặc cả lớp) dưới sự tổ chức hướng dẫn và đánh giá của giáo viên nhằm tạo điều kiện cho HS phát triển các năng lực cần thiết, trong đó có năng lực hợp tác - một trong những năng lực quan trọng của công dân trong giai đoạn hiện nay.

3.2. Sự khác biệt về cấu trúc của bộ sách "Cùng học để phát triển năng lực" so với bộ sách giáo khoa hiện hành và các bộ sách khác

Sự khác biệt của bộ sách này so với sách hiện hành và các bộ sách khác được thể hiện rõ nét nhất qua cấu trúc từng bài học; nội dung mỗi bài học được thể hiện qua các hoạt động học. Cụ thể, sự khác biệt được thể hiện ở các đặc điểm cơ bản sau:

- Bộ sách "Cùng học để phát triển năng lực" được xây dựng trên quan điểm tích hợp. Nội dung chương trình được phân chia thành các chủ đề. Mỗi chủ đề (gồm một số bài) tích hợp những kiến thức, kĩ năng, phương pháp, hướng tới hình thành và phát triển một số năng lực cốt yếu.

- Mô hình cấu trúc sách giáo khoa "Cùng học để phát triển năng lực" là mô hình hoạt động. Cấu trúc SGK của từng môn học bao gồm các phần (mỗi phần gồm một số chủ đề và bài ôn tập cuối phần) được sắp xếp phù hợp, logic theo tiến trình từ dễ đến khó.

- Nội dung kiến thức trong mỗi bài học được thể hiện qua 4 bước, phù hợp với quá trình nhận thức: Bắt đầu từ một tình huống điển hình - mô hình hoá để hình thành kiến thức/kĩ năng mới - thực hành, vận dụng kiến thức/kĩ năng mới với những tình huống tương tự trong thực tế.

- Mỗi bước được thiết kế dưới dạng những hoạt động học tập. Tùy theo đặc điểm môn học, cấp học mà có những loại hình hoạt động học tập khác nhau. Các tác giả SGK đã nghiên cứu xác định các loại hình hoạt động thích hợp. Sử dụng loại hình hoạt động này, có thể diễn đạt nội dung cho phù hợp.

Ví dụ: đối với sách giáo khoa Toán 1, được thiết kế như sau;

- Mỗi bài học là những chuỗi hoạt động: Bắt đầu với một tình huống thực tế, hình thành kiến thức mới; Thực hành, luyện tập để hình thành kĩ năng; Vận dụng giải quyết vấn đề có liên quan. Học sinh được tự mình tham gia các hoạt động, từng bước hình thành và phát triển năng lực, đặc biệt là năng lực giải quyết vấn đề toán học.

- Kiến thức mới được thể hiện thông qua những hình ảnh, tình huống thực tế, rất gần gũi thân thiện với học sinh, giúp học sinh hiểu ý nghĩa của mỗi khái niệm, mỗi phương pháp, biết thực hành, áp dụng vào thực tế.

- SGK Toán 1 được thiết kế đẹp, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, hài hòa giữa kênh chữ và kênh hình. Mỗi bài học là một câu chuyện bằng tranh hấp dẫn, thu hút và tạo động lực cho học sinh.

4. Một số biện pháp cần tập trung thực hiện hiệu quả chương trình, SGK mới

4.1. Đánh giá thực trạng về điều kiện để thực hiện chương trình, SGK mới

- Về thuận lợi: Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên tiểu học của huyện thời gian qua đã tiếp cận được với các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học hiện đại như phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới, phương pháp "bàn tay nặn bột", các biện pháp, kỹ thuật dạy học tích cực; kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học,… nên khi triển khai sẽ tiếp cận nhanh. Điều kiện CSVC của các trường tiểu học trên địa bàn huyện cơ bản đáp ứng tối thiểu với yêu cầu đổi mới; chất lượng giáo dục, điều kiện tổ chức thực hiện, khả năng tiếp cận với cái mới của các trường tiểu học trên địa bàn huyện có sự tương đồng,

- Về khó khăn: Đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn huyện đang còn thiếu, chưa đảm bảo đủ số lượng theo tỷ lệ 1,5 GV/lớp; chưa có giáo viên tiếng Anh để triển khai dạy học cho lớp 1, 2 (nếu như UBND tỉnh không có giải pháp, cơ chế, chính sách phù hợp thì rất khó tổ chức dạy học tiếng Anh cho học sinh lớp 1). Điều kiện CSVC tuy đã được tăng cường, song so với yêu cầu đổi mới thì cần sự đầu tư có chiều sâu hơn.

4.2. Một số biện pháp cơ bản cần triển khai trước khi vào năm học mới

- Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền rộng rãi trong cán bộ, giáo viên, nhân viên các nhà trường, phụ huynh, nhân dân để tạo sự đồng thuận, thống nhất trong tổ chức thực hiện với quyết tâm cao nhất.

- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, giáo viên nhất là giáo viên trực tiếp dạy lớp 1 năm học 2020-2021. Đội ngũ giáo viên là khâu then chốt, là lực lượng quan trọng quyết định trong việc thực hiện hiệu quả chương trình sách giáo khoa mới nên cần phải được bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu về nghiệp vụ.

- Tập trung chỉ đạo các nhà trường làm tốt công tác tham mưu, chuẩn bị tốt các điều kiện cơ sở vật chất để đáp ứng với việc thực hiện chương trình, sách giáo khoa mới.

- Tham mưu, kiến nghị đề xuất các giải pháp để tổ chức dạy học tiếng Anh cho học sinh lớp 1 theo hình thức tự chọn.

Việc lựa chọn được bộ sách SGK phù hợp mới chỉ là kết quả, điều kiện cần có, quan trọng ban đầu; việc tổ chức thực hiện như thế nào để mang lại hiệu quả thiết thực lại càng quan trọng hơn; một bộ sách dù có tốt đến đâu nếu như khâu tổ chức thực hiện không chu đáo ngay từ đầu sẽ khó có thể mang lại kết quả như mong muốn. Tôi tin tưởng rằng, với sự quyết tâm cao của đội ngũ cán bộ, giáo viên; sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp quản lý, công tác triển khai thực hiện chương trình, SGK mới trên địa bàn huyện sẽ thành công.

                                                                                       ThS. Lê Trọng Châu

                                                                       Phó Trưởng phòng GD&ĐT Lộc Hà

Bạn đọc nhấn vào đây để gửi ý kiến bình luận

Tin khác

Trung bình (0 Bình chọn)
Tỷ lệ trung bình là 0.0 ngôi sao trên mức cao nhất 5 sao.
  
Chưa có lời bình nào. Hãy là người đầu tiên.

                                                                                                                         CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HUYỆN LỘC HÀ - TỈNH HÀ TỈNH

                                                                                                                         Cơ quan chủ quản: UBND huyện Lộc Hà

                                                                                                                         Trưởng Ban biên tập: Lê Quang Huệ - Phó Chủ tịch UBND huyện

                                                                                                                         Phụ trách nội dung: Nguyễn Thị Phương Loan - Trưởng phòng VHTT huyện

                                                                                                                         Điện thoại: 02393.65.66.67 - 02393.651.555  Email: ublocha@hatinh.gov.vn

                                                                                                                         Ghi rõ nguồn www.locha.hatinh.gov.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này.