Ngày 23/4/2026, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin số 01/2026/QH16. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026, thay thế Luật Tiếp cận thông tin số 104/2016/QH13.

* Quyền tiếp cận thông tin là gì?

Tiếp cận thông tin là quyền của công dân được biết, được yêu cầu cung cấp và khai thác các thông tin do cơ quan nhà nước tạo ra hoặc đang quản lý theo quy định của pháp luật. Đây là quyền quan trọng giúp người dân hiểu rõ chủ trương, chính sách, pháp luật; giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

* Những điểm cần biết của Luật Tiếp cận thông tin năm 2026

Khẳng định nguyên tắc công khai, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Mở rộng và chuẩn hóa việc công khai thông tin trên môi trường số, tạo điều kiện để người dân tra cứu, khai thác thông tin nhanh chóng, thuận tiện.

Quy định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước và một số đơn vị sự nghiệp công lập trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Tiếp tục quy định những loại thông tin phải được công khai; những thông tin được cung cấp theo yêu cầu; đồng thời xác định rõ các thông tin công dân không được tiếp cận hoặc chỉ được tiếp cận có điều kiện, như bí mật nhà nước, một số thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình hoặc bí mật kinh doanh theo quy định của pháp luật.

* Những thông tin được công khai rộng rãi

Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 quy định rõ các nhóm thông tin phải được công khai để người dân dễ dàng tiếp cận, bao gồm:

Văn bản quy phạm pháp luật, thủ tục hành chính;

Chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội;

Thông tin về ngân sách, tài chính công, đầu tư công;

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;

Kết luận thanh tra, kiểm toán, phòng chống tham nhũng;

Thông tin về môi trường, y tế, giáo dục;

Thông tin về chuyển đổi số, dịch vụ công trực tuyến;

Các thông tin khác theo quy định của pháp luật.

Các thông tin này được công khai thông qua cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết công khai hoặc các hình thức phù hợp khác để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân tiếp cận.

* Những thông tin không được tiếp cận

Để bảo đảm lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, Luật quy định một số loại thông tin công dân không được tiếp cận, bao gồm:

- Thông tin thuộc bí mật nhà nước;

- Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và dữ liệu cá nhân;

- Bí mật kinh doanh;

- Thông tin có thể gây ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác;

- Thông tin thuộc bí mật công tác, tài liệu nội bộ của cơ quan, đơn vị theo quy định.

* Trách nhiệm của Mỗi công dân:

- Chủ động tìm hiểu, khai thác thông tin từ các nguồn chính thống của cơ quan nhà nước.

- Thực hiện quyền yêu cầu cung cấp thông tin đúng quy định của pháp luật.

- Sử dụng thông tin đúng mục đích, không xuyên tạc, không phát tán thông tin sai sự thật hoặc lợi dụng quyền tiếp cận thông tin để vi phạm pháp luật.

- Chung tay xây dựng môi trường thông tin minh bạch, văn minh và an toàn trên không gian số.

* Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức

Mỗi cán bộ, đảng viên cần gương mẫu thực hiện quy định của Luật; nâng cao trách nhiệm trong công khai, minh bạch thông tin; giải quyết kịp thời yêu cầu cung cấp thông tin của công dân theo đúng quy định; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

          Hiểu đúng quyền tiếp cận thông tin – Thực hiện đúng pháp luật – Chung tay xây dựng chính quyền công khai, minh bạch, hiện đại và phục vụ Nhân dân.